Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

--- 1940an [2026/06/11 18:27] – [1947-10-10: Kongres Pertama AWAS di Panggong Sun] sazli
+++ 1940an [2026/06/18 09:31] (kini) – [1950-an: Kehidupan di Kajang ketika Darurat] sazli
@@ Line 64: / Line 64: @@
 **Kanan**: //"Foto lama ini dicetak dalam halaman akhbar Utusan Melayu pada 17 oktober 1947. Ianya foto kongres pertama pergerakan AWAS (Angkatan Wanita Sedar) yang diadakan di Kajang. Kongres ini berlangsung selama 3 hari dari 10 -12 oktober di Panggung Sun Kajang. Kongres Pertama AWAS ini dipengerusikan oleh Sakinah Juned Ketua AWAS Perak (beliau isteri bekas presiden PAS dan MB Kelantan Dato' Asri Muda) dan di organisasikan Aisyah Hussein ketua AWAS Selangor dan Bendahari AWAS Nasional (beliau isteri kepada Pak Sako pengasas KMM dan Yang Dipertua PKMM). AWAS dianggap pergerakan politik wanita pertama di negara ini yang ditubuhkan pada 2 februari 1946, lebih awal berbanding Pergerakan Kaum Ibu Umno yang diasaskan pada tahun 1949. AWAS pada awalnya dipimpin oleh Khadijah Ali kemudian Aishah Ghani dan seterusnya oleh Shamsiah Fakeh. Pergerakan wanita yang ditubuhkan ini bertujuan untuk membantu perjuangan mendapatkan kemerdekaan dan meningkatkan keadaan sosial, pendidikan, kesihatan, ekonomi dan hak kaum wanita ini berjaya mengumpul seramai 2,000 ahli dari seluruh Semenanjung dalam masa dua tahun penubuhannya, satu jumlah yang besar di zaman rakyat masih terbelenggu dengan penjajahan. Pekik perjuangannya ialah “AWAS !” dan sewaktu pekikan ini diteriakkan, tangan kanan digenggam dengan jari telunjuk ditegakkan seperti isyarat memberi amaran. AWAS telah diharamkan oleh British pada 21 jun 1948 melalui akta Darurat dengan British mengharamkan semua pergerakkan politik kiri anti British. ... Setelah AWAS dibubarkan di takdirkan kemudian harinya  tiga srikandi kepimpinan utama AWAS yang juga merupakan sahabat satu sekolah iaitu  daripada Sekolah Diniyah Puteri Padang Panjang, Sumatera Barat iaitu Aishah Ghani menjadi Ketua Pergerakan Wanita UMNO, Shamsiah Fakeh masuk ke dalam hutan menyertai gerila PKM yang menjadi lagenda gerila yang digeruni dan Sakinah Junid yang merupakan anak ulama Sheikh Junid Taha kemudiannya menjadi Ketua Muslimat PAS. Jenderam - Kajang - Langat di dalam Daerah Hulu Langat Selangor telah terpahat sebagai pusat pergerakan kiri Melayu terkuat di Semenanjung selain di Ipoh dan Temerloh Pahang, sebab itulah Kongres pertama AWAS diadakan di Kajang begitu juga Kongres Pertama Barisan Tani juga diadakan di Kajang, malah Pejabat PKMM Selangor juga terletak disini."// (Faizal Zainal @ Facebook Selangor 10, 16 Februari 2021: [[https://www.facebook.com/selangordarulehsan10/posts/pfbid02NB5tbtLiw231wRkETTR2jcbfafnCtH3MDX1NFYCU62cUhMAGWBJtkWZbcXoCufocl|"AWAS - Kajang 1947"]]).
-{{:gambar:19ntpanggong_1550986661.jpg?450|Alas, the sun has gone down. NSTP PIC (1969)}} \\
+{{:gambar:19ntpanggong_1550986661.jpg?450|Alas, the sun has gone down. NSTP PIC (1969)}}{{:gambar:arcintap-62ma8li0z1tyo8df36w_layout.jpg?450|Dari sumber arkib NSTP}} \\
-Panggong Sun, lokasi kongres ini (Gambar tahun 1969): //"Alas, the sun has gone down. NSTP PIC (1969)"// (David Christy @ New Straits Times, 24 Februari 2019: {{ :akhbar:the_happy_ghosts_of_kajang.pdf ||}}[[https://www.nst.com.my/lifestyle/sunday-vibes/2019/02/463166/happy-ghosts-kajang|"The happy ghosts of Kajang"]]).
+**Kiri**: Panggong Sun, lokasi kongres ini (Gambar tahun 1969): //"Alas, the sun has gone down. NSTP PIC (1969)"// (David Christy @ New Straits Times, 24 Februari 2019: {{ :akhbar:the_happy_ghosts_of_kajang.pdf ||}}[[https://www.nst.com.my/lifestyle/sunday-vibes/2019/02/463166/happy-ghosts-kajang|"The happy ghosts of Kajang"]]). \\
+**Kanan**: Dari sumber arkib NSTP (The New Straits Times Press (Malaysia) Berhad, 10 February 1969: {{ :laman:axx00129_klik.pdf ||}}[[https://www.klik.com.my/item/image/8890917/axx00129|"AXX00129"]]).
 ===== 1948: Darurat =====
+==== 1948-04-24: Mesyuarat Pertama Hizbul Muslimin Selangor ====
+//"Mesyuarat sulung Hizbul Muslimin cawangan Selangor yang dipimpin oleh Ustaz Mohamed Sasi selaku Presiden pula telah diadakan di Sekolah Arab, Kajang pada 24 April 1948. Mesyuarat tersebut dihadiri sekitar 110 orang hadirin seperti Ustaz Abu Bakar al-Baqir, Raja Idris selaku Penghulu Kajang dan Tuan Haji Arshad selaku Kadi Lenggeng,
+Negeri Sembilan, termasuklah 35 orang perempuan yang menrupakan anggota AWAS. Ketika menyampaikan ucapan pembukaan, Ustaz Abu Bakar al-Baqir menegaskan bahawa orang Melayu jauh ketinggalan dalam segenap aspek kehidupan, dan beliau menyalahkan guru agama dan pegawai agama disebabkan pencapaian orang Metayu yang masih perlahan dalam bidang agama. Meskipun guru agama telah dilantik oleh sultan untuk mengajar Islam, namun mereka kelihatan agak malas dan hanya berminat dengan hal ehwal mereka sendiri. Ustaz Abu Bakar al-Baqir juga mendakwa bahawa golongan aristokrat Melayu dan pegawai tinggi kerajaan sudah hilang kepercayaan terhadap Islam, dan keadaan ini juga banyak dipengaruhi oleh pengaruh penjajah. British juga memaparkan laporan dari Selangor berkenaan percubaan Hizbul Muslimin cawangan Selangor menghubungi pemimpin Melayu berhaluan kiri di Hulu Langat, Selangor bagi membincangkan penubuhan Bahagian Belia Hizbul Muslimin cawangan Selangor. (CO 537/3751, MalayanSecurity Service, Political Intelligence Journal, No.9/1948, l5 Mei l948, hlm.296.)"// (Abu Hanifah Haris:{{ :makalah:reaksi_british_terhadap_kegiatan_majlis.pdf ||}}[[https://www.researchgate.net/publication/289166589_Reaksi_British_Terhadap_Kegiatan_Majlis_Agama_Tertinggi_MATA_dan_Hizbul_Muslimin_di_Tanah_Melayu_1948-1949|"REAKSI BRITISH TERHADAP KEGIATAN MAJLIS AGAMA TERTINGGI (MATA) DAN HIZB-UL MUSLIMIN DI TANAH MELAYU, 1948-1949"]], MALAYSIA dari segi SEJARAH, Bil.42-2014, hlm.49).
+==== 1948-06-18: Pengisytiharan Darurat ====
+{{ :laman:malayan_emergency_infopedia.pdf ||}}[[https://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_2019-06-12_145539.html|Darurat]] bagi seluruh Malaya ([[https://en.wikipedia.org/wiki/Malayan_Emergency|Malayan Emergency]]) telah diisytiharkan pada 18 Jun 1948 (sebelumnya Perak dan Johor pada 16 Jun, dan selepasnya Singapura pada 24 Jun), berikutan pembunuhan 3 orang pemilik ladang berdekatan Sungai Siput, Perak, yang seterusnya mencetus peperangan gerila di antara [[https://www.rand.org/pubs/research_memoranda/RM4170.html|Tentera Komanwel]] dengan [[https://en.wikipedia.org/wiki/Malayan_Races_Liberation_Army|Tentera Komunis]].
+**LATAR PERISTIWA**: Terdapat beberapa perspektif berkenaan latar situasi yang memaksa pihak British mengisytiharkan darurat ini: //"Ahli sejarah yang membincangkan tentang Darurat 1948 umumnya terbahagi kepada beberapa aliran utama iaitu Ortodoks, Marxis, Revisionis, Neo-Ortodoks dan Pasca Revisionis. Pandangan umum yang dipegang oleh kebanyakan ahli sejarah khususnya daripada aliran Ortodoks dan Neo-Ortodoks menjelaskan Darurat diisytiharkan oleh pihak British sebagai reaksi terhadap keganasan komunis dan wujudnya rancangan pemberontakan bersenjata oleh PKM bagi menjatuhkan pemerintahan British. Namun mutakhir ini timbul kritikan meluas terhadap pegangan aliran tradisional itu yang dianggap terlalu bergantung kepada laporan dan pandangan rasmi khususnya yang dibawa oleh pihak perisikan dan pentadbiran British. Dengan terdapatnya bukti-bukti terbaharu melalui rekod-rekod yang baru dikeluarkan oleh pihak Arkib Kebangsaan British bermula sejak penghujung 1990-an, maka lahir pandangan alternatif yang mula mempersoalkan sama ada perisytiharan Darurat 1948 adalah disebabkan oleh pemberontakan PKM atau lebih didorong oleh tujuan lain yang berkaitan dengan kepentingan pengekalan jangka hayat penjajahan British di Tanah Melayu. Sesetengah ahli sejarah aliran Revisionis mendakwa Darurat 1948 adalah satu bentuk 'perang kolonial' yang sengaja dicipta sebagai sebahagian daripada rancangan atau konspirasi pihak British untuk mengekang ancaman gerakan nasionalis berbanding komunis, yang sengaja dihalimunankan dan sering dituduh atau dikelirukan sebagai sebahagian daripada anasir komunis."// (Azmi Arifin @ Universiti Sains Malaysia, 2017: {{ :lampiran:perisytiharan_darurat_1948_di_tanah_melayu._penelitian_terhadap_beberapa_aliran_dan_perspektif_6.pdf ||}}[[http://eprints.usm.my/44943/|"Perisytiharan Darurat 1948 Di Tanah Melayu - Penelitian Terhadap Beberapa Aliran Dan Perspektif"]]).
+==== 1949-1951: Rompakan dan Pembakaran Bas-Bas ====
 {{:gambar:43bc92d600000578-0-image-a-40_1504177805578.jpg?450|A soldier directs a bus, which has pulled up alongside a tank.}} \\
@@ Line 73: / Line 87: @@
 Suatu ulasan mengenainya: //"Pada 75 tahun yang lalu iaitu pada 4 Ogos 1950 sebuah bas dalam perjalanan dari Kajang ke Dengkil telah ditahan dan kemudiannya dibakar oleh pengganas komunis di Batu 25 1/2 (jalan di antara Sg. Buah Luar - Jenderam). Dalam tempoh 1949 - 1951 sahaja direkodkan sebanyak 13 buah bas telah dirompak dan dibakar oleh pengganas komunis di dalam negeri Selangor termasuklah 3 buah bas di daerah kita ini. Kawasan Mukim Kajang merupakan salah satu kawasan hitam semasa era Darurat 1948 - 1960. Kelihatan dalam foto lama yang diwarnakan ini sebuah bas SUM berjenama Seddon dengan no. plate BC 48 di tahan untuk pemeriksaan keselamatan yang ketat di era Darurat. Syarikat Sum Omnibus Company telah didaftarkan sebelum tercetus Perang Dunia ke 2 lagi iaitu pada 21 April 1938 dan menamatkan operasinya pada Disember 2005 setelah 67 tahun memberikan jasa dan perkhidmatannya kepada penduduk daerah kita. Catatan ajaizainal Sept.2025"// (Faizal Zainal @ Facebook Pekan Bangi, 3 September 2025: [[https://www.facebook.com/Bangioldtown/posts/pfbid0mf99vAc9m9RsPSBZPjMaTPeMES6T8g7MvFZBqSLDSUvpo1EZdNeGaHxS4eCK8YU3l|"Catatan Sejarah Daerah Kita. Bas SUM Dibakar Komunis"]]).
+==== 1950-an: Kehidupan di Kajang ketika Darurat ====
+Rujuk The Straits Times, 22 June 1950, Page 10: {{ :akhbar:straitstimes19500622-1-2-150.pdf ||}}[[https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19500622-1.2.150|"What's it like to live in Kajang these days?"]]).
+{{:gambar:straitsbudget19530625-1-2-14-balaipoliskajang.png?450|}} \\
+Balai Polis Kajang, kemungkinan sekitar 1950-1952, ketika The Suffolk Regiment, 1st Battalion memburu tentera komunis di sekitar Kajang sepanjang waktu itu: //"Kajang - in the old days. Hundreds of people crowd the street beside the police station to watch the arrival of dead bandits after a clash with the First Suffolks."// (The Straits Budget, 25 June 1953, Page 7: {{ :akhbar:straitsbudget19530625-1-2-14.pdf ||}}[[https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitsbudget19530625-1.2.14|"Peace comes to a ‘bad’ town—after five years"]]).
+**MAKLUMAT LANJUT: [[https://bangi.pulasan.my/liew_kon_lim|Liew Kon Lim (1918-1952)]]**
+==== 1951-05-01: Pemindahan Warga Besut (Sepang) ke Sungai Chua (Kajang) ====
+//"Pada Mei 1951, 450 penduduk Kampung Besut, Selangor, dipindahkan ke kem tahanan. Ini kerana didapati penduduk secara aktif menyokong komunis dengan membekalkan makanan dan wang. Oleh itu, langkah memindahkan penduduk dari kawasan itu perlu agar dapat memutuskan hubungan penduduk dengan komunis."// (Ho Hui Ling, 2004: {{ :buku:m959.5ho-darurat1948-1960_keadaansosialditanahmelayu_hohuiling_2004.pdf ||}}[[https://www.umpress.com.my/index.php?route=product/product&product_id=635|Darurat 1948-1960: Keadaan Sosial di Tanah Melayu]], hlm.94).
+//"Police and military today swooped on the Min Yuen-riddled area of Busut in South Selangor and cordoned it off before removing 450 men, women and children to a resettlement area. ..... Tomorrow they will be removed from the area to Sungei Chua, near Kajang, where they will become 'prisoners' within the Kajang mukim. They cannot move outside the mukim."// (The Straits Times, 1 May 1951, Page 1: {{ :akhbar:straitstimes19510501-1-2-4.pdf ||}}[[https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19510501-1.2.4|"BUSUT, A RED' VILLAGE, PAYS THE PENALTY"]]).
+{{:gambar:straitstimes19510501-1-2-4-besutsepang.png?440|}}{{:gambar:singstandard19510501-1-2-7-kampungbesutsepang-darurat.png?460|}} \\
+Warga Kampung Besut, Sepang, Selangor (sekitar utara KLIA kini) dipindahkan ke Sungai Chua, Kajang. \\
+**Kiri**: //"Tan Nyen Loon, 42-year-old rubber tapper, and his wife, Yang Tun Wah, with their six children. The youngest, who is lying beside his mother on the stretcher was born at 10 a.m. yesterday during the raid."// (The Straits Times, 1 May 1951, Page 1: {{ :akhbar:straitstimes19510501-1-2-4.pdf ||}}[[https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19510501-1.2.4|"BUSUT, A RED' VILLAGE, PAYS THE PENALTY"]]). \\
+**Kanan**: //"Squatters in Besut, Selangor, a notorious Communist area, seen gathering their belongings for evacuation to Sungei Chuah, Kajang. The squatters are being evicted under strong Army and Police supervision."// (Singapore Standard, 1 May 1951, Page 1: {{ :akhbar:singstandard19510501-1-2-7.pdf ||}}[[https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/singstandard19510501-1.2.7|"Eviction Order Carried Out"]]).
+===== 1951-05-06: Jam Baru untuk Menara Jam Kajang =====
+{{:gambar:sundaystandard19510506-1-2-50-menarajamkajang.png?160|}}{{:gambar:790d17db2136738becea018ca27271b0_preview.jpg?100|}} \\
+**Kiri**: //"After being without a 'face' for about ten years, the Coronation Memorial Clock Tower at Kajang, is to be fitted with a new face. This has been made possible by the Government's decision to replace the clock which was destroyed during the last war. The prime mover behind this is Tuan Haji Abdul Aziz, the District Officer, who thinks it fitting that the 25-foot tower built at the edge of the Padang near Club Road in 1940 should once again put to use. With the curfew hours prevailing in the town, a prominent clock tower which chimes every half hour could help peace-loving citizens in town get home in time. A sum of about $1,200 is now available to pay for the new clock. Funds for erecting the clock tower came from surplus money from the Coronation Celebrations Fund in Kajang district. The idea of erecting the clock emanated first from Mr. A. Wear, the then Executive Engineer, Ulu Langat. Mr. R.C. Vass of Kuala Lumpur was then given the task of designing the tower. The memorial begun late in 1937, was not completed and put into use till January 1940. No one knew what happened to the clock during the last war, though some residents suspected it was looted."// (The Sunday Standard, 6 May 1951, Page 4: [[https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/sundaystandard19510506-1.2.50|"Kajang Clock Tower Gets A New Face"]]). \\
+**Kanan**: Gambar lain, dari arkib NST (NSTP: {{ :akhbar:b6b3_bh7_bh700883_klik.pdf ||}}[[https://www.klik.com.my/item/image/16223460/b6b3-bh7-bh700883|B6B3_BH7_BH700883]]).
 ===== Selepasnya =====